Wat met je huisdier als je er niet meer bent?

Je huisdier is een deel van je gezin: altijd trouw, altijd aanwezig. Toch wordt het in België juridisch nog steeds gezien als een ‘actief van de nalatenschap’, net als je meubels of auto. Wil je vermijden dat je trouwe vriend na je overlijden in een asiel terechtkomt? Dan is het slim om op tijd te regelen wie voor hem zal zorgen en hoe dat financieel ondersteund wordt. 

Waarom het belangrijk is nu al iets te regelen voor je huisdier

In België kunnen dieren geen erfgenamen zijn. Je kunt dus niet rechtstreeks nalaten aan je kat of hond. Wel kun je vastleggen wie hun verzorging op zich neemt via een testament, schenking of samenwerking met een dierenorganisatie. Een goed plan voorkomt dat nabestaanden moeten improviseren of dat je dier tussen de plooien valt. 

Een bekend voorbeeld is Choupette, de kat van modeontwerper Karl Lagerfeld. Hij zorgde ervoor dat zijn assistente voor haar kon blijven zorgen, met een financieel vangnet. Hoewel dat in België juridisch niet letterlijk kan, toont het wel hoe belangrijk duidelijke afspraken zijn voor het welzijn van je dier. 

Wat gebeurt er met je huisdier als je niets regelt? 

Zonder regeling behoort je huisdier automatisch tot je nalatenschap. Je erfgenamen beslissen samen wat ermee gebeurt. Dat kan goed gaan, maar vaak leidt het tot onzekerheid of spanningen – zeker als niemand de verantwoordelijkheid wil nemen. Met een paar eenvoudige stappen kun je dat vermijden en de toekomst van je huisdier na je overlijden veiligstellen.  

Hoe kun je de toekomst van je huisdier veiligstellen?

Er zijn drie hoofdopties: een testament, een schenking of een legaat. Ze kunnen elkaar ook aanvullen. 

Je huisdier opnemen in je testament

Je kunt iemand aanwijzen die de zorg op zich neemt én een bedrag nalaten voor voeding, medische kosten en verzorging. 
Ook kun je een testamentuitvoerder benoemen (een notaris, advocaat of familielid) die erop toeziet dat jouw wensen worden nageleefd. 

Tip: noteer wat ‘goede zorg’ voor jou betekent: jaarlijkse controle bij de dierenarts, bepaalde voeding, of dat meerdere dieren samen moeten blijven. 

Hier vind je een uitgebreide handleiding over hoe je je huisdier juridisch kunt opnemen in je nalatenschap.

Een schenking of legaat regelen

Je kunt tijdens je leven een bedrag schenken aan degene die later voor je dier zal zorgen. 

Let op de fiscale regels: 

• In Vlaanderen en Wallonië moet de schenker nog 5 jaar leven na de gift (3 jaar in Brussel). Anders wordt er alsnog erfbelasting geheven. 

• Een notariële schenking is vaak voordeliger: 7% in Vlaanderen/Brussel, 5,5% in Wallonië. 

Wil je liever dat een dierenorganisatie instaat voor de opvang? Dan kun je een legaat nalaten aan een vzw. Sommige vzw’s, zoals GAIA, beschikken over opvanggezinnen die dieren opnemen na het overlijden van hun baasje. Vraag altijd vooraf naar hun voorwaarden, want niet elke organisatie biedt deze dienst aan. 

Een dierenorganisatie als opvangpartner

Steeds meer dierenorganisaties helpen eigenaars om de toekomst van hun huisdier veilig te stellen. Je kunt in je testament laten opnemen dat een bepaalde vzw voor je dier zorgt, met een vooraf bepaald bedrag voor voeding en medische kosten. 

Wees hierbij concreet: 

• Mag je dier in een asiel terechtkomen of alleen in een gezin? 

• Moeten meerdere dieren samen blijven? 

• Hoeveel geld voorzie je voor hun verzorging? 

Duidelijke afspraken voorkomen misverstanden en geven je dier een veilige toekomst. 

Wat als je ziek wordt en niet meer zelf kunt zorgen?

Soms is overlijden niet het enige risico. Wat als je tijdelijk niet meer kunt zorgen voor je dier? In dat geval kun je een buitengerechtelijk beschermingsmandaat (zorgvolmacht) opstellen. Daarmee wijs je iemand aan die beslissingen mag nemen over jouw welzijn én dat van je huisdier zolang jij dat zelf niet meer kunt. 

Let op: dit mandaat eindigt bij overlijden. Combineer het daarom met een testament of legaat, zodat de zorg ook daarna geregeld is.

Conclusie

Niemand denkt graag na over de dood, maar met een paar eenvoudige stappen geef je je huisdier rust en zekerheid:  

• Bespreek met familie of vrienden wie voor je dier kan zorgen. 

• Overweeg een testament of schenking. 

• Informeer bij een notaris naar de mogelijkheden. 

• Vraag bij een vzw of ze opvang aanbieden. 

• Leg duidelijk vast wat je belangrijk vindt voor je dier. 

Laat je huisdier niet achter zonder plan. Regel vandaag wat er morgen met je huisdier gebeurt. Voor zijn rust én die van jou.