Het gordelroosvaccin, dat wordt gebruikt om herpes zoster (een andere naam voor gordelroos of zona) te voorkomen, wordt door experts beschouwd als een veelbelovende manier om de ziekte van Alzheimer te voorkomen.
Verschillende observationele studies tonen aan dat mensen die tegen gordelroos zijn gevaccineerd een lager risico hebben op leeftijdsgebonden dementie. Dementie komt bij hen 15 tot 20% minder vaak voor. Dit effect zou verband kunnen houden met het werkingsmechanisme van het vaccin tegen het varicella-zostervirus.
Nauw verbonden met de ziekte van Alzheimer
Aanbevolen voor mensen van 65 jaar en ouder voorkomt dit vaccin de heractivering van het herpeszostervirus. Dit virus zou namelijk in verband kunnen worden gebracht met de ziekte van Alzheimer, wat het mogelijke beschermende effect van het vaccin zou kunnen verklaren.
Ter herinnering: gordelroos wordt veroorzaakt door het varicella-zoster-virus, een type herpes dat vaak kinderen infecteert en vervolgens levenslang inactief blijft in het zenuwstelsel. Met het ouder worden – en de verzwakking van het immuunsysteem – kan dit virus echter plotseling weer actief worden. De symptomen zijn dan ernstiger, met een pijnlijke huiduitslag en ontsteking van het zenuwstelsel.
Deze reactivering van herpes en de daaropvolgende ontstekingsreactie lijken echter bij sommige personen de vroege stadia van de ziekte van Alzheimer te triggeren. Hoe? Door neuronen aan te zetten tot de productie van meer abnormale Tau-eiwitten, wat hun degeneratie zou bevorderen.
Is er hoop dankzij het gordelroosvaccin?
Hoewel verder onderzoek nodig is, formuleren wetenschappers enkele hypothesen om de positieve effecten van het gordelroosvaccin op de ziekte van Alzheimer te verklaren.
Het zou niet alleen neuronen kunnen beschermen door de overproductie van abnormale tau-eiwitten te beperken. Het zou ook kunnen bijdragen aan het verminderen van de ontsteking van het zenuwstelsel door de heractivering van het herpesvirus te voorkomen. Een andere mogelijkheid is dat het simpelweg het immuunsysteem versterkt, dat een sleutelrol speelt bij de ontwikkeling van dementie.
Om dit verband te bevestigen, willen onderzoekers voortaan de recentere versie van het vaccin gebruiken om nauwkeurigere tests uit te voeren. Het doel? Vaststellen of de huidige formule een effectievere bescherming biedt tegen de ziekte van Alzheimer.
