Het alfabet of de dagen van de week stampte je er vroeger op de basisschool in met een liedje. Uit nieuw Nederlands onderzoek blijkt namelijk dat een simpel ritme je hersenen enorm helpt om nieuwe dingen te onthouden, en voor mensen met geheugenklachten is dat opvallend nieuws.
Of je nu een telefoonnummer, een pincode of een boodschappenlijstje uit je hoofd probeert te leren: een cadans kan het verschil maken. Gezondheidszorgpsycholoog Marije Derks-Dijkman onderzocht aan de Radboud Universiteit hoe ons werkgeheugen – de plek waar je informatie heel kort opslaat – reageert op muziek en ritme.
Cijfers onthouden met een ‘beat’
Voor de studie kregen deelnemers reeksen van vijf tot acht cijfers te horen. De onderzoekers testten verschillende manieren om deze reeksen aan te bieden:
- Gewoon gesproken: De cijfers werden simpelweg opgenoemd.
- Met toonhoogte: De cijfers klonken als een melodietje.
- Met ritme: De cijfers werden in een vaste maat uitgesproken.
Wat bleek? Ritme was de absolute winnaar. Bij alle groepen verbeterden de prestaties zodra er een vaste maat in de cijferreeks zat. Je onthoudt informatie dus een stuk makkelijker als er een ‘beat’ achter zit.
Lees meer | Creatieve hobby’s om je hersenen jong te houden
Waarom een melodie je brein juist in de weg zit
Je zou denken dat een vrolijk muziekje nóg beter helpt, maar dat viel tegen. Sterker nog: bij ouderen werkte een variatie in toonhoogte juist nadelig vergeleken met een gewone gesproken tekst.
Hoe dat komt? Je werkgeheugen raakt simpelweg overbelast. Als je én de cijfers én een nieuwe melodie moet onthouden, moeten je hersenen te hard werken. Een strak ritme werkt daarentegen als een soort kapstok. Het helpt je om de cijfers te groeperen (bijvoorbeeld twee groepjes van drie in plaats van zes losse getallen), waardoor je brein minder losse brokjes informatie hoeft te verwerken.
Wat heb jij hieraan in de praktijk?
Het onderzoek laat zien dat we ons geheugen op een heel simpele manier kunnen ondersteunen.
- Maak er een rijm van: Moet je een code onthouden? Spreek hem voor jezelf uit in een vast ritme.
- Structuur geeft rust: Juist voor mensen die merken dat hun geheugen hen vaker in de steek laat, kan ritme een krachtig hulpmiddel zijn om grip te houden op nieuwe informatie.
- Muzikaliteit helpt: Ben je een beetje muzikaal aangelegd? Dan is de kans groot dat dit trucje bij jou nóg beter werkt, al heeft iedereen er baat bij.