Wanneer drink je te veel alcohol?

Een glas wijn bij het eten, een biertje voor de tv, proosten op een verjaardag… In België is alcohol een deel van het dagelijkse leven. Maar vanaf wanneer wordt die consumptie problematisch?

“Nog een glaasje?” Tijdens een feestelijke sfeer is het soms moeilijk om te weigeren. Als echt sociaal smeermiddel ervaren we dat alcohol de gezelligheid verhoogt en onze remmingen verlaagt. Studies tonen aan dat 65-plussers regelmatiger drinken dan we denken.

Toch onderschatten veel Belgen nog altijd de hoeveelheden alcohol die ze werkelijk consumeren. Om de balans op te maken, moet je eerst een essentieel begrip begrijpen: dat van de standaardglazen (standaard eenheden) alcohol.

Eenheid alcohol: hoeveel gram zit er in een glas?

Een alcoholische eenheid komt overeen met een standaardglas, dat ongeveer 10 gram pure alcohol bevat. Maar let op, niet alle glazen zijn gelijk. Afhankelijk van de gekozen drank, het alcoholpercentage en de geschonken hoeveelheid kan één glas in werkelijkheid meer dan één eenheid bevatten.

Als je dus een aperitiefje en twee ‘speciale’ biertjes van 33 cl met 8% alcohol hebt gedronken, heb je ongeveer 5 alcoholische eenheden geconsumeerd, en niet 3. Dat is vaak waar mensen zich vergissen.

Risicovol alcoholgebruik: de officiële richtlijnen

De Hoge Gezondheidsraad heeft duidelijke richtlijnen opgesteld om de risico’s van alcoholgebruik te beperken. Concreet betekent alcohol voor volwassenen het volgende:

• maximum 2 glazen per dag (en niet elke dag)
• maximum 10 standaardglazen per week
• verspreid over meerdere dagen
• met minstens 2 dagen zonder alcohol per week

De WHO adviseert op haar beurt ook om niet meer dan 4 eenheden alcohol per keer te nuttigen.

Deze richtlijnen gelden voor zowel vrouwen als mannen. Ze moeten echter worden aangepast aan leeftijd, gezondheidstoestand en eventueel medicijngebruik.

Alcohol na je 60e: wat verandert er met de leeftijd?

Naarmate we ouder worden, breekt het lichaam alcohol langzamer af. De effecten zijn daardoor sterker en houden langer aan. Bijgevolg hebben oudere mensen bij dezelfde hoeveelheid alcohol een hoger alcoholpromillage in hun bloed, een lagere tolerantie en raken ze sneller dronken.

En hoewel de effecten op de gezondheid niet altijd direct zichtbaar zijn, ontwikkelen de nadelen zich geleidelijk:

• Op lichamelijk vlak kan een te regelmatige consumptie bijvoorbeeld de bloeddruk verhogen en zo het risico op een beroerte vergroten. Alcohol tast ook de lever aan, met een verhoogd risico op levercirrose of leverinsufficiëntie.
  
• Op mentaal vlak kan alcohol leiden tot vermoeidheid, depressie, slapeloosheid, desoriëntatie, geheugenproblemen en evenwichtsstoornissen.

Zelfs matig alcoholgebruik kan het evenwicht verstoren en het risico op vallen vergroten, wat een belangrijke doodsoorzaak is bij mensen boven de 65.

Tot slot gebruiken veel mensen boven de 60 regelmatig medicijnen. Het combineren van bepaalde medicijnen met alcohol kan echter problematisch zijn. Alcohol kan een wisselwerking hebben met deze medicijnen en de bijwerkingen versterken.

Hoe weet je of jouw alcoholgebruik problematisch is?

Het is niet altijd eenvoudig om je eigen alcoholgebruik in te schatten. Om de balans op te maken, kan je een eenvoudige oefening doen: noteer gedurende 1 à 2 weken elke dag en systematisch het aantal standaardglazen (of alcoholeenheden) dat je hebt gedronken.

Stel jezelf ook volgende vragen:

• Hoe vaak drink je alcoholische dranken?
• Hoeveel glazen drink je dan?
• Gebeurt het wel eens dat je 6 alcoholische dranken of meer na elkaar drinkt?

Er bestaan ook online zelftests die aan de hand van enkele vragen nagaan hoe het zit met jouw (al dan niet overmatig) alcoholgebruik:

• Op de website van Alcoholhulp
• Op de website van De Druglijn

Kortom, zelfs in kleine hoeveelheden is alcohol niet onschadelijk. Het is belangrijk om de richtlijnen te kennen en je alcoholgebruik aan te passen aan je persoonlijke situatie. Als je vragen hebt, kan een gesprek met je arts duidelijkheid brengen.