ChatGPT: tips voor een eerste gebruik

AI-chatbots, zoals ChatGPT, kunnen je dagelijkse leven vergemakkelijken. Op voorwaarde dat je ze gebruikt zoals het hoort: als assistenten vol goede wil en met een buitengewone kennis, maar die niet de snuggersten zijn …

Als je niets kent van artificiële intelligentie, is de eenvoudigste manier om de mogelijkheden ervan te ontdekken via een chatbot. Dat is een chatprogramma op je computer, tablet of smartphone met een vrij eenvoudige interface die doet denken aan een app waarmee je berichten stuurt.

Je persoonlijke assistent

Op dit moment is ChatGPT een van de meest geavanceerde chatbots en waarschijnlijk ook de meest toegankelijke voor privégebruikers. Het is in staat om een gesprek te voeren, om op specifieke vragen te antwoorden, om een tekst te maken – in een welomlijnde stijl of geïnspireerd op een voorbeeld – maar ook om een document of een meeting samen te vatten of te vertalen en zelfs om een afbeelding te maken. Maar je moet het programma wel op een correcte manier gebruiken.

“Geen paniek: het is veel gemakkelijker dan veel andere software, want je hoeft alleen maar te weten hoe je moet chatten”, stelt Diederick Legrain meteen gerust. Diederick is een oud-journalist die nu opleidingen AI geeft. “Het is heel gemakkelijk, maar ook heel verwarrend, want je moet een lang gesprek kunnen voeren, niet met een mens maar met een machine.”

Hallo, ChatGPT!

De fout die de meeste mensen in het begin maken, is dat ze ChatGPT (of een van zijn equivalenten) beschouwen als een soort Super Google. De eerste interacties beperken zich vaak tot het stellen van eenvoudige vragen of zoekopdrachten zoals je ook bij een zoekmachine zou doen, bijvoorbeeld ‘vind een recept voor appeltaart die niet te zoet is’ of ‘wat voor weer wordt het dit weekend aan de kust?’. “Je kan het zo gebruiken, maar dat heeft niet veel zin”, legt Diederick Legrain uit. “ChatGPT zal je vragen beantwoorden, maar om het volledige potentieel te benutten, moet je ermee praten zoals je met een levend persoon zou doen. Het is echt door ermee te discussiëren dat het een toegevoegde waarde biedt.”

Tijdens je eerste uitstapjes op ChatGPT is het dus zaak om te doen alsof je een menselijke dienstverlener of een assistent tegenover je hebt. Begin met je voor te stellen: wie je bent, welke leeftijd je hebt, waarom je er een beroep op doet en wat het je kan bieden. “Je moet echt niet twijfelen om iets concreets aan ChatGPT te vragen, als in ‘zeg, ik heb je hulp nodig voor dit of dat’, want dat zal voor de chatbot een aansporing zijn om verder te gaan dan een simpele zoekopdracht en om zaken voor te stellen waar je niet meteen aan gedacht had.”

Feedback is van belang

Commentaar geven op de antwoorden, meer uitleg of een herformulering vragen of eventueel zelfs zeggen aan AI dat ze de bal compleet misslaat in een van haar suggesties, is belangrijk. Met de spraakfunctie kan dat snel gaan, want op die manier praat je echt met AI. “Na een tijdje zal AI je ook een beetje beter kennen en zullen haar antwoorden rekening houden met je voorkeuren en vereisten”, legt Diederick Legrain uit. “Het is dus veel meer dan een leverancier van kant-en-klare antwoorden, het is een helper die zich nog herinnert wat je eerder hebt gezegd.”

Een voorbeeld: je dokter heeft gezegd dat je evenwichtiger moet eten en je zoekt op ChatGPT inspiratie voor aangepaste maaltijden. Als je eerder al gezegd hebt dat je niet van wortels houdt, dat je ’s avonds niet veel tijd hebt om te koken en dat je een liefhebber bent van de Aziatische keuken, dan zal de chatbot zich dat herinneren en zijn suggesties aanpassen.

Wat met privacy?

Er zit natuurlijk wel een addertje onder het gras: hoe meer je zo’n chatbot gebruikt, hoe meer hij je kenmerken zal verzamelen en gegevens over jou zal bijhouden. Bij Open AI, maker van ChatGPT, verzekert men je dat ‘de verzamelde informatie alleen ontsloten wordt tijdens jouw gesprekken en dat ze op een vertrouwelijke manier behandeld wordt’. Met andere woorden: de informatie wordt op een anonieme manier gelinkt aan je account en is niet toegankelijk voor andere gebruikers. Toch is het mogelijk om aan die informatie te geraken en om te vragen om ze te wissen.

De huidige beperkingen van AI

Ook al zijn de antwoorden van AI soms verbluffend, toch mag je niet vergeten dat artificiële intelligentie eigenlijk allesbehalve intelligent is. ChatGPT werkt op basis van een database waarin miljarden documenten zitten die onmiddellijk beschikbaar zijn: het denkt dus niet op zichzelf maar inspireert zich altijd op wat het elders gezien heeft. Uit dit enorme corpus worden vervolgens algoritmen en waarschijnlijkheidsberekeningen gebruikt om de informatie op een nieuwe manier weer te geven en om de vraag zo goed mogelijk te beantwoorden. AI is dus perfect voor het maken van een samenvatting, een kladversie van een sollicitatiebrief of een activiteitenrapport, maar is minder efficiënt voor creatief of vernieuwend werk, waarbij out of the box gedacht moet worden.

Als ze het juiste antwoord niet vindt op een vraag, gebeurt het ook weleens dat ze iets verzint. Dan spreekt men van hallucinaties. Bij het genereren van beelden vertaalt zich dat in afwijkingen zoals handen met zeven vingers. Er is ook een equivalent in de geschreven antwoorden, die soms foutief, absurd of denkbeeldig zijn.

“AI neigt meer tot hallucineren als je haar echt zeer specifieke vragen stelt”, preciseert Diederick Legrain. “Maar dat komt steeds minder voor in de nieuwe versies, en ze hallucineert niet meer zolang je het bij algemene onderwerpen houdt.” Als je twijfelt, vraag gerust aan AI of ze het antwoord dubbelcheckt. “Wanneer je vraagt aan AI om haar antwoord te quoteren op 10, dan zal ze zichzelf vaak een 7 of een 8 geven, want als ze al haar capaciteiten zou gebruiken, zouden de servers, gezien het huidige aantal gebruikers, ontploffen. Je moet haar dus soms vragen om toch iets dieper te graven.

Uiteindelijk is AI getraind door mensen, die gekozen hebben tot welke documenten ze toegang heeft. Er is dus sprake van een zekere vooringenomenheid, vrij-willig of niet. Over bepaalde onderwerpen heeft ze overigens een beperkte kennis, maar dat is waarschijnlijk een goede zaak: zo zal ze bijvoorbeeld geen medisch advies geven zonder te suggereren om met een professional te praten. Het heeft ook geen zin om te vragen hoe je iemand vermoordt en daarna het lichaam laat verdwijnen.

Mis de boot niet

Ondanks die beperkingen zijn ChatGPT en gelijkaardige tools heel handig in het dagelijkse leven. Je kunt er ook documenten in stoppen, zoals een lang abonnementscontract, en snel een duidelijke samenvatting laten maken. Dat helpt om offertes makkelijker te vergelijken. AI kan ook je verzekeringspolis mee nalezen en meteen aangeven of een bepaald schadegeval gedekt is. Bovendien kan ze vaak uitleg geven bij gebruiksaanwijzingen en snel vertalen wanneer je in het buitenland bent. Kortom: voor dit soort praktische taken is AI bijzonder sterk.

Je hebt er dus alle belang bij om je deze technologie vandaag nog eigen te maken, anders loop je het risico de boot helemaal te missen. Vergelijk het met informatica: de generaties die in de jaren ’70, ’80 en ’90 begonnen zijn met de eerste basis computers zijn nu paradoxaal genoeg beter gewapend om te begrijpen hoe een computer werkt dan jonge gebruikers, die direct toegang hadden tot volwassen technologie. “Je moet beseffen dat de AI van vandaag de slechtste is waarmee je ooit zal werken”, besluit Diederick Legrain. “Binnen twee weken, drie maanden of vijf jaar, zal ze tien, twintig of dertig keer performanter zijn.