Wil je schenken zonder notaris en zonder schenkbelasting? Dan ligt de bankgift voor de hand, maar er zijn ook andere vormen van onrechtstreekse schenking.
De basis opfrissen
De bekendste vorm van een onrechtstreekse schenking is de bankgift. Dan schrijf je geld of effecten over van de (effecten)rekening van de schenker naar de (effecten)rekening van de begiftigde. Uit de overschrijving zonder ‘mededeling’ van het geld of de effecten blijkt op zich eigenlijk niet dat het om een schenking gaat. De schenking zal enkel onrechtstreeks blijken uit bijbehorende aangetekende brieven (voor en na de gift) of uit een bewijsdocument, het zogenaamde pacte adjoint, dat achteraf wordt opgesteld in de verleden tijd. Daaruit blijkt dan duidelijk de wil van de partijen om te schenken.
Andere vormen van onrechtstreekse schenkingen
Maar naast de bankgift bestaan nog andere interessante manieren van onrechtstreekse schenkingen. Daarbij schenkt de schenker iets aan de begiftigde, maar dan via een omweg. Juridisch gezien komt een onrechtstreekse schenking tot stand via een handeling die op zich neutraal is en dus geen schenking inhoudt.
Zoals bij een bankgift zal je ook hier de gift bewijzen via de twee klassieke aangetekende brieven (voor en na de gift) of het bewijsdocument dat achteraf opgesteld wordt. Geef de voorkeur aan de twee klassieke aangetekende brieven als bewijs, als je op geen andere manier (bv. bankuittreksel) de datum van de gift kunt bewijzen. Dat is van belang met het oog op de riscotermijn van vijf jaar.
① De factuurgift
Als kinderen gaan bouwen, verbouwen of een grote aankoop doen (speedpedelec, auto, caravan …), is de factuurgift een interessante manier van schenken. In dat geval bespreek je vooraf met je kind welke factuur je zal betalen. Aangezien er in de bouwsector bijna altijd vooraf een offerte opgemaakt wordt, kun je bijvoorbeeld overeenkomen dat je de factuur van het dak of de nieuwe badkamer zal betalen. Ook bij een grote aankoop is dat geen probleem. Op het moment waarop je kind dan een factuur krijgt, betaal je gewoon de factuur in zijn plaats. Zo doe je onrechtstreeks een schenking aan je kind. En bijkomend voordeel is dat je op die manier zeker bent dat het bedrag ‘juist’ besteed wordt.
Lees ook | De financiële gevolgen van een echtscheiding
② De premiegift
Een premiegift of polisgift is een specifieke vorm van een onrechtstreekse schenking. Bij een premiegift zal het kind bijvoorbeeld in een tak 21 (spaarverzekering) of tak 23 (beleggingsverzekering) stappen met de polis op zijn naam, maar zijn het de ouders die de premie betalen.
③ Kwijtschelding van schuld
Om hun kinderen financieel te helpen geven ouders vaak een renteloze lening aan hun kinderen die ze dan vaak op hun eigen tempo mogen afbetalen. Maar als de ouders na verloop van tijd zien dat ze het geld niet meer nodig hebben kunnen ze de schuld kwijtschelden.
Geef de voorkeur aan twee klassieke aangetekende brieven als bewijs.
Stel dat een kind 80.000 euro leende van de ouders om zijn huis te verbouwen of om zijn eigen zaak op te starten en dat hij na twee jaar al 10.000 euro heeft afbetaald. Als de ouders dan de resterende schuld van 70.000 euro kwijtschelden, is er sprake van een onrechtstreekse schenking.
④ Betalen van een lening
Hier gaan de ouders bijvoorbeeld een stuk van de hypothecaire lening of autolening van hun kind afbetalen. Indien er geen terugbetaling volgt door het kind wordt dit als een onrechtstreekse schenking beschouwd.
Lees ook | Column: ‘Een dure vergissing’
⑤ Huurinkomsten doorschuiven
Als ouders vastgoed schenken aan een kind, dan gebeurt dit vaak met voorbehoud van vruchtgebruik. Als het gaat om vastgoed dat verhuurd wordt, dan zijn de huurinkomsten voor de ouders. Maar in de praktijk is het vaak zo dat de ouders na een tijd die inkomsten niet meer nodig hebben. In plaats van dan naar de notaris te stappen en afstand te doen van hun vruchtgebruik, worden de huurinkomsten vaak geheel (of gedeeltelijk) doorgeschoven naar het kind. Dat kan via een overschrijving (bankgift) of door de huurder de huur te laten storten op rekening van het kind. In dat laatste geval gaat het dan maandelijks om een onrechtstreekse schenking.
Risicotermijn van 5 jaar
Wie het bewijs van een bankgift of een andere vorm van onrechtstreekse schenking niet laat registreren en dus geen schenkbelasting betaalt, moet wel nog een tijdje in leven blijven om erfbelasting op die schenking te vermijden. In de drie gewesten was die termijn vroeger drie jaar, maar dat is ondertussen overal opgetrokken naar vijf jaar. Als de schenker binnen die vijf jaar zwaar ziek zou worden, kan je wel nog snel het bewijsdocument registreren via de site van MyMinfin, op het kantoor rechtszekerheid of via de notaris.