© ISTOCK

Pil op? Laat je rijden!

Iedereen weet intussen dat alcohol en drugs een impact hebben op het rijgedrag, maar hoe zit dat met medicatie? Welke middelen beïnvloeden het reactievermogen?

Hoestsiroop met codeïne, pijnstillers, anti-allergiemiddelen, oogdruppels. Het is maar een greep uit de lange lijst geneesmiddelen die je rijvaardigheid onderuit kunnen halen. Effecten die vergelijkbaar kunnen zijn met enkele glazen alcohol. “Wij staan te weinig stil bij die mogelijke impact, terwijl uit onderzoek blijkt dat drie tot vier procent (zo’n 1.500) van het totale aantal verkeersongevallen te wijten is aan het gebruik van medicatie”, stelt dokter Peter Vander Eeckt van het rijgeschiktheidscentrum CARA vast. In ons land rijdt 6% van de chauffeurs minstens één keer per maand onder invloed van slaap- of kalmeermiddelen.

Niet bij iedereen

Verkeersinstituut VIAS pleit dan ook voor een expliciete waarschuwing op de verpakking van geneesmiddelen, zoals dat al het geval is in de Scandinavische landen. Vandaag moeten gebruikers vaak de hele bijsluiter doorworstelen om die effecten te achterhalen. Door een opdeling in vier categorieën – van geen effect tot medicatie die een groot gevaar kan vormen – willen ze die boodschap duidelijker overbrengen.

Anders dan bij alcohol, waar de promillegrens duidelijk aangeeft wanneer je niet meer achter het stuur mag kruipen, ligt dat bij medicatie genuanceerder. “Niet iedereen reageert op dezelfde manier op geneesmiddelen. Sommigen mensen voelen zich al suffer na het nemen van een ontstekingsremmer, anderen ervaren amper nevenwerkingen bij categorie 2 medicatie. Naast de persoonlijke gevoeligheid, spelen ook factoren mee zoals de aandoeningen waarmee je kampt (diabetes, harten vaatziekten...), je fysieke conditie, je leeftijd, de snelheid waarmee je lichaam medicatie opneemt, maar ook je ervaring met het geneesmiddel. De kans op ongewenste reacties zoals slaperigheid treden vooral bij de start van een nieuwe behandeling op. Neem je een geneesmiddel al langer, dan went je lichaam eraan en blijven die reacties meer achterwege”, verduidelijkt dr. Vander Eeckt.

Welke reacties?

Gevaarlijke neveneffecten zijn onder meer slaperigheid, afleiding, een verminderd coördinatievermogen, concentratiestoornissen, verminderde alertheid en vertraagde reacties. “Een combinatie met andere medicatie of alcohol verhoogt die effecten nog. Ook met voeding kan er interactie zijn.” Slaperigheid wordt meestal wel opgemerkt, maar dat geldt minder voor andere gevolgen. “Vandaar dat ook de omgeving mee moet wordt gesensibiliseerd. Die kan dan ingrijpen en aandringen op een Bob.”

Welke medicatie heeft een impact?

CATEGORIE 0 Geen effect op het rijgedrag.

Pijnbestrijders en koortswerende middelen met paracetamol (bv. Dafalgan, Panadol, Paracetamol, Perdolan, Algostase,...)

CATEGORIE 1 Licht negatief effect is mogelijk.

  • Antivirale middelen (bv. Aciclovir en Zovirax)
  • Ontstekingsremmers (bv. Nurofen, Ibuprofen, Diclofenac,...)
  • Lichte pijnstillers met codeïne (bv. Paracetamol codeïne)
  • Hoestmiddelen met codeïne (bv. Bronchosedal codeïne)
  • Medicatie tegen hoge bloeddruk, zoals bètablokkers en ACE-inhibitoren (bv. Atenolol, Tenormin, Bisoprolol, Emconcor, Carvedilol, Metoprolol, Nebivolol, Nobiten, Inderal, Propranolol, Captopril, Enalapril, Renitec, Fosinil, Lisinopril, Zestril,...)

CATEGORIE 2 Licht tot matig effect op het rijgedrag.

  • Matig-sterke pijnstillers (bv. Paracetamol codeïne, meer dan 20 mg)
  • Anti-allergiemiddelen of antihistaminica (bv. Zyrtec, Cetirizine, Loratidine, Levocetirizine, Xyzall,...)
  • Spierontspannende medicatie (bv. Baclofen, Zirdalud,...)
  • Oogdruppels tegen glaucoom (verminderd zicht)
  • Diabetes medicatie (bv. insuline)

CATEGORIE 3 Negatieve invloed op de rijvaardigheid.

  • Sterke pijnstillers (bv. Tramadol, Contramal, Dolzam,...)
  • Anti-depressiva (bv. Citalopram, Paroxetine, Redomex, Duloxetine,...)
  • Angstremmers, slaap- en kalmeermiddelen (bv. Oxazepam, Lorazepam, Temesta, Alprazolam, Xanax,...)
  • Anti-epileptica (bv. Valproate, Depakine, Levetiracetam, Keppra,...)

Deze voorbeelden zijn niet limitatief. Vraag bij twijfel je arts of apotheker om raad.

Partner Content