Een nieuwe barometer van het woon-werkverkeer maakt het mogelijk om een nauwkeurige lijst op te stellen van de factoren die Belgische pendelaars de meeste stress bezorgen.
Hoewel files en onveiligheid op de weg grote zorgen blijven, variëren de bronnen van spanning naargelang het gebruikte vervoermiddel, zo blijkt uit een recente studie van o2o Bicycle Leasing. Bovendien zou de kwaliteit van het traject een directe invloed hebben op het algemeen welzijn en de prestaties van werknemers op de werkvloer.
De 3 grootste stressfactoren in het verkeer
De studie toont aan dat files (37%) en gevaarlijke verkeerssituaties (37%) de twee belangrijkste bronnen van stress zijn voor de Belgische pendelaars, ongeacht het gebruikte vervoermiddel. Al wordt dat gevaar vooral door fietsers ervaren.
Het gedrag van andere weggebruikers volgt vlak daarna; 31% van de Belgische werknemers noemt dit als een bron van stress. Met andere woorden: bijna één op de drie Belgen wordt beïnvloed door de houding van andere bestuurders of reizigers tijdens het woon-werkverkeer.
Stress afhankelijk van het vervoermiddel
Stress wordt niet op dezelfde manier beleefd, of men nu achter het stuur zit, op de fiets rijdt of in het openbaar vervoer plaatsneemt.
- Voor automobilisten: tussen 24% en 29% krijgt stress door de manier waarop anderen rijden.
- Voor fietsers: gevaar is de grootste bekommernis. 61% van hen ervaart stress door gevaarlijke verkeerssituaties. Vooral het gedrag van andere weggebruikers boezemt hen wantrouwen in.
- Voor gebruikers van het openbaar vervoer: de stress houdt minder verband met de weg dan met comfort en betrouwbaarheid. Een gebrek aan zitplaatsen is een belangrijke stressfactor (59%), gevolgd door technische problemen (vertragingen, pannes, stakingen) en het gedrag van andere reizigers (lawaai, overlast…).
Impact op het welzijn en het werk
De stress die tijdens het traject wordt ervaren, beïnvloedt rechtstreeks de manier waarop de werknemer zijn dag begint (of eindigt). “Voor velen maakt het woon-werkverkeer integraal deel uit van hun werkdag”, legt Geert De Rycke, CEO van o2o Bicycle Leasing, uit. “Stress door het woon-werkverkeer is dus niet alleen een mobiliteitsvraagstuk, maar ook een kwestie van welzijn.”
Files, overvol openbaar vervoer, gevaren… ze hebben een aanzienlijke impact op het humeur en de mentale ingesteldheid van pendelaars: het gaat zelfs zo ver dat het een weerslag heeft op teams en prestaties. En terecht: die prikkelbaarheid verdwijnt niet zomaar zodra men op kantoor aankomt. Sommigen voelen zelfs de noodzaak om eerst even ‘stoom af te blazen’ voordat ze aan hun werk beginnen.
Lees ook | Bescherm je fiets tegen diefstal
Is de fiets het minst stressvolle vervoermiddel?
Toch merkten de onderzoekers op dat fietsers minder worden beïnvloed door hun traject. De verklaring? Hun tijdsbeleving. Terwijl automobilisten en gebruikers van het openbaar vervoer hun verplaatsing vaak ervaren als “verloren tijd”, beleven fietsers hun traject positiever omdat ze actief blijven.
“Tijd op de fiets ervaart men anders dan de tijd in de file of op een perron”, legt Geert De Rycke uit. Daardoor is de negatieve impact op hun humeur, hun werkprestaties en hun dagelijkse planning minder groot.
Conclusie: een kwestie van mobiliteit én mentale gezondheid
Stress door het woon-werkverkeer is geen onbeduidend detail en mag niet licht worden opgevat. Het beïnvloedt rechtstreeks het welzijn, de teamgeest en de prestaties op het werk. In het licht van deze vaststelling verschijnt hybride werken als een steeds relevantere oplossing. Het maakt het mogelijk om de spanningen die gepaard gaan met verplaatsingen te verminderen, al is het niet voor alle beroepen toepasbaar.